<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">inform</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Информатика</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Informatics</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">1816-0301</issn><issn pub-type="epub">2617-6963</issn><publisher><publisher-name>UIIP NASB</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">inform-1332</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>Статьи</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Апрацоўка натуральнай мовы як аснова метадаў і алгарытмаў маўленчага ўзаемадзеяння камп’ютарных сістэм і чалавека</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title></trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Гецэвіч</surname><given-names>Ю. С.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Гецэвіч Юрась Станіслававіч - загадчык лабараторыі распазнавання і сінтэзу маўлення,кандыдат тэхнічных навук, дацэнт</p></bio><email xlink:type="simple">yuras.hetsevich@newman.bas-net.by</email></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Лабанаў</surname><given-names>Б. М.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Лабанаў Барыс Мяфодзьевіч - галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі распазнавання і сінтэзу маўлення, доктар тэхнічных навук</p></bio><email xlink:type="simple">lobanov@newman.bas-net.by</email></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Зяноўка</surname><given-names>Я. С.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Зяноўка Яўгенія Сяргееўна - малодшы навуковы супрацоўнік лабараторыі распазнавання і сінтэзу маўлення</p></bio><email xlink:type="simple">evgeniakacan@gmail.com</email></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Латышэвіч</surname><given-names>Д. I.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Латышэвіч Давід Іосіфавіч - малодшы навуковы супрацоўнік лабараторыі распазнавання і сінтэзу маўлення</p></bio><email xlink:type="simple">david.latyshevich@gmail.com</email></contrib></contrib-group><pub-date pub-type="collection"><year>2025</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>05</day><month>02</month><year>2025</year></pub-date><volume>0</volume><issue>0</issue><issue-title>Специальный выпуск</issue-title><fpage>49</fpage><lpage>56</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Гецэвіч Ю.С., Лабанаў Б.М., Зяноўка Я.С., Латышэвіч Д.I., 2025</copyright-statement><copyright-year>2025</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Гецэвіч Ю.С., Лабанаў Б.М., Зяноўка Я.С., Латышэвіч Д.I.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Гецэвіч Ю.С., Лабанаў Б.М., Зяноўка Я.С., Латышэвіч Д.I.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://inf.grid.by/jour/article/view/1332">https://inf.grid.by/jour/article/view/1332</self-uri><abstract><p>Лабараторыя распазнавання і сінтэзу маўлення (https://ssrlab.by/) была заснавана ў 1974 годзе пад кіраўніцтвам Б. М. Лабанава як аддзел Цэнтральнага навукова-даследчага інстытута сувязі (ЦНДІС), а з 1986 года як лабараторыя Інстытута тэхнічнай кібернетыкі НАН Беларусі. Даследаванні лабараторыі 60-х гадоў былі накіраваны на распрацоўку агульных прынцыпаў аналізу маўленчых сігналаў і вылучэння інфарматыўных прыкмет, якія дазволілі б прадставіць бесперапынны маўленчы сігнал паслядоўнасцю фанетычных прыкмет. У 2000–2010 гадах былі прадстаўлены новая мультыхвалѐвая мадэль сінтэзу маўлення па тэксце – «Мультыфон» і яе праграмная рэалізацыя, а таксама праграмныя сродкі кланіравання фанетычных і інтанацыйных характарыстык маўлення чалавека – «ФонаКланатар» і «ІнтаКланатар». З пачатку 2010-х гадоў значнай часткай сталі ініцыяваныя Ю. С. Гецэвічам даследаванні, звязаныя з развіццѐм камп’ютарных метадаў па апрацоўцы тэкставай інфармацыі для сінтэзу і распазнавання маўлення. У 2013 годзе паводле прапановы Б. М. Лабанава Ю. С. Гецэвіч быў прызначаны загадчыкам лабараторыі і з’яўляецца яе кіраўніком у цяперашні час.</p></abstract></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
